Bagaimana AI Mula Mengubah Cara Rakyat Malaysia Bekerja

Dalam dekad yang lalu, kecerdasan buatan (AI) tidak lagi menjadi konsep futuristik semata-mata tetapi telah mula meresap ke dalam rutin kerja harian rakyat Malaysia. Dari sektor awam hinggalah swasta, teknologi ini memainkan peranan penting dalam meningkatkan produktiviti, mempercepat proses kerja dan memperluas skop kemahiran yang diperlukan oleh pekerja masa kini.

Namun di balik potensi besar ini juga wujud cabaran baru termasuk kekhawatiran tentang keselamatan pekerjaan dan keperluan untuk peningkatan kemahiran semula (reskilling) yang berterusan.

AI: Dari Alat Produktiviti kepada Bahagian Rutin Kerja

Menurut laporan AI At Work: Is Asia Pacific Leading the Way?, hampir 79% pekerja di Malaysia mula menggunakan teknologi AI secara tetap dalam tugasan harian mereka, satu angka yang lebih tinggi daripada purata global. Ini menunjukkan bahawa rakyat Malaysia bukan sahaja terbuka terhadap AI, malah sudah mula mengintegrasikannya dalam kerja seharian untuk menjimatkan masa dan tenaga.(The Star)

Ini termasuk penggunaan aplikasi AI untuk:

• Automasi tugas rutin seperti penyusunan data atau penjanaan dokumen,
• Membantu penulisan atau idea kreatif melalui pembantu AI (contohnya chatbots),
• Membantu dalam pengurusan jadual kerja dan tinjauan pasaran.

Sebanyak kira-kira separuh daripada pengguna AI mendapati teknologi ini menjimatkan lebih satu jam kerja setiap hari, membolehkan mereka memberi tumpuan kepada kerja bernilai tambah seperti perancangan strategik atau kreativiti.

Peluang dan Cabaran dalam Pasaran Pekerjaan

Tidak dapat dinafikan bahawa penggunaan AI membawa peluang baru dalam pasaran kerja Malaysia. Menurut AI Jobs Barometer oleh PwC, permintaan terhadap kemahiran berasaskan AI menunjukkan peningkatan yang ketara dalam sektor teknologi maklumat, komunikasi dan industri pembuatan di mana peranan yang memerlukan pemahaman AI meningkat dari 1.4% kepada 2.9% dalam tempoh beberapa tahun sahaja.(PwC)

Tambahan lagi, kajian lain juga mendapati bahawa beberapa sektor yang terdedah kepada AI bukan sahaja mengalami peningkatan produktiviti, tetapi juga memberikan premium gaji sehingga 25% lebih tinggi kepada pekerja yang mempunyai kemahiran AI. Ini menunjukkan bahawa AI bukan hanya menggantikan tugas manusia, tetapi juga mendorong penciptaan peluang kerjaya yang lebih tinggi nilainya.

Namun begitu, transformasi ini turut menimbulkan persoalan tentang keselamatan pekerjaan. Sebuah laporan daripada Ipsos menunjukkan bahawa lebih 63% rakyat Malaysia bimbang AI akan menggantikan pekerjaan mereka dalam tempoh lima tahun akan datang, satu rasa tidak pasti yang wujud walaupun majoriti juga optimistik terhadap manfaat teknologi ini.(Human Resources Director)

Jurang Kemahiran: Kekangan yang Perlu Diatasi

Walaupun ramai pekerja Malaysia sudah menggunakan AI dalam kerja mereka, masih terdapat jurang kemahiran yang perlu diatasi. Menurut kajian oleh Randstad, 1 daripada setiap 3 pekerja Malaysia mengaku tidak pernah menggunakan AI di tempat kerja, menunjukkan bahawa penerimaan dan pemahaman teknologi ini masih tidak merata merentasi generasi dan sektor.(Randstad Malaysia)

Ini mencerminkan cabaran besar: tanpa reskilling dan upskilling yang berterusan, sesetengah golongan pekerja terutamanya yang kurang berpengalaman teknologi mungkin sukar bersaing dalam pasaran kerja masa depan. Menurut laporan JobStreet, hampir separuh pekerja sedar bahawa mereka perlu meningkatkan kemahiran AI bagi kekal relevan, dengan banyak syarikat dan pekerja melihat reskilling sebagai penting untuk menghadapi perubahan peranan kerja dalam masa terdekat.(Jobstreet Malaysia)

Transformasi Struktur Kerja dan Fleksibiliti

Salah satu perubahan terbesar yang dibawa oleh AI ialah kepada struktur kerja. Kajian daripada Microsoft mendapati kira-kira 84% pekerja pengetahuan Malaysia menggunakan AI dalam kerja harian mereka, terutama untuk meningkatkan produktiviti dan kreativiti.(Human Resources Director)

AI telah membolehkan model kerja menjadi lebih fleksibel, termasuk:

• Kerja jarak jauh atau hibrid yang dioptimumkan melalui alat kolaborasi pintar,
• Penyederhanaan proses pentadbiran yang memerlukan masa,
• Sokongan kepada keputusan strategik melalui analisis data yang lebih pantas.

Perubahan ini membolehkan pekerja menguruskan masa dan sumber mereka dengan lebih efisien, sekaligus mendukung keseimbangan antara kerja dan kehidupan peribadi.

Peranan Kerajaan dan Inisiatif AI Nasional

Kesedaran tentang pentingnya AI juga mendapat perhatian di peringkat dasar nasional. Malaysia telah melancarkan Pejabat AI Kebangsaan (National AI Office), yang berperanan memimpin strategi dan peraturan berkaitan AI, dengan matlamat menjadikan Malaysia sebagai hab serantau dalam pembangunan AI.(Reuters)

Usaha ini bukan sekadar untuk menarik pelaburan, tetapi juga untuk memastikan teknologi ini dapat dimanfaatkan secara meluas di seluruh sektor dari perkhidmatan kerajaan kepada perniagaan kecil dan sederhana dengan keseimbangan antara inovasi dan tanggungjawab etika.

Menghadapi Masa Depan Dengan AI: Apa Maksudnya Untuk Malaysia?

AI jelas telah membawa perubahan nyata dalam cara rakyat Malaysia bekerja, dari peningkatan produktiviti sehinggalah transformasi peranan kerja. Bagaimanapun, untuk memastikan manfaat teknologi ini dapat dinikmati secara inklusif, beberapa perkara perlu diberi tumpuan:

• Pendidikan dan latihan berterusan: Kerjasama antara kerajaan, institusi pendidikan dan industri untuk menyediakan latihan AI yang relevan.
• Pengurangan jurang kemahiran: Program khusus untuk membantu pekerja yang kurang pendedahan teknologi agar tidak ketinggalan.
• Pendekatan etika dan inklusif: Menjamin AI digunakan dengan cara yang menyokong pekerja, bukan hanya menggantikan mereka.

Kesimpulannya, AI bukan sekadar trend teknologi ia merupakan pemangkin untuk transformasi kerja di Malaysia. Dengan integrasi yang bijak, kemahiran yang relevan dan dasar sokongan, negara bukan sahaja dapat menghadapi perubahan dengan lebih bersedia tetapi juga mengambil peluang untuk memimpin ekonomi digital yang berdaya saing tinggi.